05. Lokalne uwarunkowania dla LSICU w Słupsku

Słupsk jest miastem powiatowym, położonym w województwie pomorskim, liczącym 89 240 mieszkańców, z czego około 250 osób to obcokrajowcy. Mieszkańcy Słupska, podobnie jak całe Pomorze, podkreślają jego wielokulturowe tradycje i historię. Dawniej w Słupsku mieszkali przedstawiciele wielu nacji i grup etnicznych: Niemcy, Ukraińcy, Litwini, Białorusini, Kaszubi, Żydzi oraz mieszkańcy różnych regionów Polski, np. Wielkopolski. Wyrazem tych wielokulturowych tradycji i chęci ich podtrzymywania jest organizowane od kilku lat Forum Edukacji Regionalnej Wielokulturowe Pomorze i inne inicjatywy podejmowane przez biblioteki, szkoły i centra kultury w formie spotkań, wystaw, koncertów oraz debat na temat różnych kultur. Wydaje się, że działania te nakierowane są raczej na edukację mieszkańców, oswajanie ich z innymi kulturami niż na rzeczywistą integrację mieszkańców Słupska z obcokrajowcami. Przedstawiciele słupskich organów nie mają doświadczenia w instytucjonalnych (formalnych) kontaktach z cudzoziemcami, w tym szczególnie z procedurą integracji uchodźców (realizacja Indywidualnych Programów Integracji), są natomiast gotowi przyjąć uchodźców i cudzoziemców oraz integrować ich z lokalną społecznością, co obecnie, w kontekście podejmowanego problemu, jest bardzo istotne.

W grudniu 2015 roku na mocy Zarządzenia Prezydenta Miasta Słupska został powołany Interdyscyplinarny Zespół ds. Uchodźców, którego pierwszym działaniem była de facto praca nad LSICU. Przedstawiciele i przedstawicielki instytucji pracujących nad LSICU podzielają zdiagnozowane i opisane wyżej potrzeby i problemy związane z przyjmowaniem, integracją i pracą z cudzoziemcami i uchodźcami. Podkreślali konieczność zdobycia wiedzy w zakresie prawa, różnorodności kulturowej, możliwości pomocy uchodźcom i cudzoziemcom oraz samej integracji. Zwrócili także uwagę na uwzględnienie w projektowanym systemie podmiotu koordynującego, zapewnienie przepływu informacji i współpracy między instytucjami, a także zastosowanie sprawdzonych praktyk i rozwiązań z uwzględnieniem lokalnych możliwości i uwarunkowań.

Kontakty mieszkańców Słupska z cudzoziemcami są takie same jak przeciętnego mieszkańca dużego miasta Polski. Zazwyczaj nie są to kontakty regularne, codzienne, raczej sporadyczne. Jeszcze trudniej mówić o kontaktach słupszczan z uchodźcami. Jeżeli myślimy o integracji tej szczególnej grupy cudzoziemców warto zwrócić uwagę na wyniki przeprowadzonych badań wśród mieszkańców Słupska. Ponad 40% ankietowanych osób wskazało, że uchodźcy nie mogą stać się częścią społeczności, a prawie 60% pytanych wskazało, że uchodźcy będą stanowić zagrożenie dla obywateli.

Celem powstałego w Słupsku LSICU jest przygotowanie samorządu do przyjęcia, udzielenia podstawowej pomocy oraz, w dłuższej perspektywie, integracji uchodźców i cudzoziemców w mieście. System zakłada działania przygotowujące merytorycznie przedstawicieli słupskich instytucji i organizacji do pracy z uchodźcami i cudzoziemcami, dostosowanie lokalnego prawa, a także opracowanie wewnętrznych procedur udzielania wsparcia takim osobom oraz podział i harmonogram działań poszczególnych instytucji i organizacji.