10. Nieformalna (wewnętrzna) procedura doraźna w pierwszym kontakcie z cudzoziemcem

Jakiej sytuacji dotyczy procedura?

Procedura dotyczy sytuacji, w której po raz pierwszy w urzędzie gminy zjawia się cudzoziemiec wymagający pomocy (przypadkowo, pokierowany przez mieszkańca lub przez organizację pozarządową).

Procedura na tym poziomie nie różnicuje statusu cudzoziemcy (w procedurze o nadanie statusu uchodźcy/ze statusem uchodźcy/cudzoziemca z pobytem tolerowanym lub humanitarnym/cudzoziemca przebywającego nielegalnie na terenie Polski/cudzoziemca z pozwoleniem na pracę).

Jej celem jest ustalenie sytuacji cudzoziemca, zdiagnozowanie jego podstawowych potrzeb oraz udzielenie mu pomocy w najważniejszych obszarach (w ramach możliwości instytucji).

Kluczowe instytucje zaangażowane w strukturze lokalnego systemu integracji cudzoziemców i uchodźców: Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych, Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, Wydział Polityki Mieszkaniowej, Policja, Straż Miejska.

  1. Pracownik pierwszego kontaktu z cudzoziemcem kontaktuje się z liderem Lokalnego Systemu Integracji Cudzoziemców i Uchodźców (LSICU).
  2. Przewodnicząca LSICU deleguje osobę do dalszego kontaktu z cudzoziemcem — koordynatora obszaru pomoc społeczna lub inną osobę z WZiSS lub MOPR (jeżeli cudzoziemiec nie porozumiewa się w języku znanym przedstawicielowi instytucji, koordynator poszukuje tłumacza korzystając ze stworzonej bazy współpracujących tłumaczy).
  3. Oddelegowana osoba przeprowadza podstawowy wywiad z cudzoziemcem (przez wyznaczonego pracownika w/bez obecności tłumacza), na podstawie którego ustala podstawowe potrzeby cudzoziemca.
  4. Jeżeli cudzoziemiec nie posiada dokumentów określających jego status (decyzję o nadaniu ochrony międzynarodowej, pobytu tolerowanego lub pobytu humanitarnego) Przewodnicząca LSICU kontaktuje się z UdSC, Strażą Graniczną, Urzędem Wojewódzkim oraz MOPR w celu ustalenia jego statusu.
  5. Lider obszaru pomocy społecznej organizuje doraźną pomoc: w zależności od potrzeb zabezpiecza cudzoziemca w żywność (kontakt z Bankiem Żywności), ubrania oraz mieszkanie (skorzystanie z mieszkania będącego w zasobach UM Słupsk, bazy mieszkań na wolnym rynku bądź bazy pomieszczeń tymczasowych udostępnionych przez lokalne organizacje pozarządowe).
  6. Lider obszaru pomocy społecznej przekazuje cudzoziemcowi informator (w języku obcym lub zapewnia tłumacza) dotyczący podstawowych informacji o instytucjach oraz numer kontaktowy do pracownika pierwszego kontaktu (wyznaczonej osoby z obszaru pomoc społeczna).
  7. Przewodnicząca LSICU informuje pozostałych liderów obszarów w strukturze LSICU o przyjęciu cudzoziemca i jego statusie (w procedurze o nadanie statusu ochrony międzynarodowej/ze statusem ochrony międzynarodowej/cudzoziemiec z pobytem tolerowanym lub humanitarnym/cudzoziemiec przebywający nielegalnie na terenie Polski/cudzoziemiec z pozwoleniem na pracę).
  8. Przewodnicząca LSICU organizuje spotkanie robocze koordynatorów obszarów LSICU w celu ustalenia obowiązków instytucji w zakresie pomocy cudzoziemcowi w zależności od jego statusu oraz ewentualnych dalszych działań związanych z pomocą i jego integracją (edukacja, zabezpieczenie mieszkania, poszukiwanie pracy itp.).

 

Cudzoziemiec będący w procedurze o nadanie
statusu uchodźcy

Jakiej sytuacji dotyczy procedura?

Procedura dotyczy cudzoziemca, który znajduje się w procedurze o nadanie statusu uchodźcy. Opisuje kolejne kroki po procedurze doraźnej i określeniu sytuacji cudzoziemca.

  1. Opiekę nad cudzoziemcem przejmuje lider obszaru pomoc społeczna, który w porozumieniu z MOPR kontaktuje się z UdSC w celu ustalenia etapu, na którym jest procedura i ewentualnych formalności, które cudzoziemiec musi dopełnić.
  2. Pracownik MOPR wraz z pracownikiem Wydziału Polityki Mieszkaniowej przeprowadzają wywiad z cudzoziemcem dotyczący jego potrzeb i możliwości w zakresie utrzymania mieszkania (ustalenie możliwości finansowych wynajmu mieszkania w odniesieniu do kwoty zasiłku otrzymywanego z UdSC).
  3. Lider obszaru pomoc społeczna udziela pomocy cudzoziemcowi w zakresie uzyskania pozwolenia na pracę (weryfikacja, czy takie pozwolenie może uzyskać z pomocą prawnika bądź pracownika UdSC) i pomoc w znalezieniu pracy przy współpracy z PUP (kontakt z liderem obszaru praca).
  4. Lider obszaru pomoc społeczna kontaktuje się z liderem obszaru edukacja w celu umieszczenia dziecka cudzoziemca w szkole lub przedszkolu.
  5. Wyznaczony pracownik MOPR, w porozumieniu z liderem obszaru pomoc społeczna, ustala zasady współpracy z cudzoziemcem (kontakty, wizyty pracownika socjalnego itp.).

 

Cudzoziemiec ze statusem ochrony międzynarodowej (uchodźca)

Jakiej sytuacji dotyczy procedura?

Procedura dotyczy cudzoziemca, który otrzymał status ochrony międzynarodowej (uchodźcy). Opisuje kolejne kroki po procedurze doraźnej i określeniu sytuacji cudzoziemca.

  1. Opiekę nad cudzoziemcem przejmuje lider obszaru pomoc społeczna, który w porozumieniu z MOPR i cudzoziemcem ustala, czy złożył wniosek o Indywidualny Program Integracji bądź czy już realizuje ten program:
    1. jeżeli cudzoziemiec nie uczestniczy w IPI uzgadnia się z nim, czy chce skorzystać z IPI i pomocy w złożeniu wniosku wraz z realizacją wszystkich wymogów, m.in. pomocy w znalezieniu mieszkania — zadnie to realizuje pracownik MOPR;
    2. jeżeli już uczestniczy — lider kontaktuje się z PCPR/MOPR, z którym cudzoziemiec podpisał IPI i ustala dalsze działania (m.in. przeniesienie realizacji programu do Słupska).
  2. Lider obszaru pomoc społeczna kontaktuje się z liderem obszaru edukacja w celu umieszczenia dziecka w szkole/przedszkolu oraz zagwarantowania nauki języka polskiego dorosłym cudzoziemcom realizującym IPI.
  3. Lider obszaru pomoc społeczna kontaktuje się z liderem obszaru praca w celu pomocy w znalezieniu pracy cudzoziemcowi.
  4. Wyznaczony pracownik MOPR, w porozumieniu z liderem obszaru pomoc społeczna, ustala zasady współpracy z cudzoziemcem (kontakty, wizyty pracownika socjalnego itp.).

 

Cudzoziemiec przebywający nielegalnie na terenie Polski

Jakiej sytuacji dotyczy procedura?

Procedura dotyczy cudzoziemca, który nielegalnie przebywa na terenie Polski. Opisuje kolejne kroki po procedurze doraźnej i określeniu sytuacji cudzoziemca.

  1. Przewodnicząca LSICU kontaktuje się z liderem obszaru bezpieczeństwa, który powiadamia straż graniczną — uruchomienie procedury deportacji z kraju.
  2. Cudzoziemiec zostaje poinformowany o swoich prawach i przekazany pod opiekę Policji.

 

Cudzoziemiec posiadający prawo do pracy bądź inny dokument uprawniający go do zamieszkania na terytorium Polski

(pobyt tolerowany, zgoda na pobyt ze względów humanitarnych)
  1. Opiekę nad cudzoziemcem przejmuje lider obszaru pomoc społeczna, który, we współpracy z MOPR, przeprowadza wywiad środowiskowy z cudzoziemcem dotyczący m.in. jego potrzeb i możliwości w zakresie utrzymania mieszkania (ustalenie możliwości finansowych).
  2. Pracownik WPM pomaga cudzoziemcowi w znalezieniu mieszkania.
  3. Lider obszaru pomoc społeczna kontaktuje się z liderem obszaru edukacja w celu umieszczenia dziecka cudzoziemca w szkole lub przedszkolu.
  4. Lider obszaru pomoc społeczna kontaktuje się z liderem obszaru praca w celu pomocy w znalezieniu pracy cudzoziemcowi.
  5. Lider obszaru pomoc społeczna informuje o możliwościach uzyskania wsparcia ze strony jednostek miejskich i organizacji pozarządowych oraz, jeżeli jest taka potrzeba, ustala zasady współpracy z cudzoziemcem (kontakty, wizyty pracownika socjalnego itp.).

 

Procedura integracyjna

Kluczowe instytucje: Wydział Kultury, biblioteki, domy kultury, Wydział Edukacji, szkoły i przedszkola, wyższe uczelnie, organizacje pozarządowe, związki wyznaniowe.

  1. Przewodnicząca LSICU organizuje spotkanie robocze koordynatorów obszarów LSICU w celu ustalenia działań związanych z integracją cudzoziemców.
  2. Lider obszaru pomoc społeczna wyznacza asystenta rodziny cudzoziemca — wolontariusz, wyznaczony pracownik socjalny do opieki bądź inny cudzoziemiec mieszkający w Słupsku.
  3. Asystent rodziny cudzoziemca przekazuje informator o lokalnych instytucjach i ich działaniach, zapoznaje rodzinę z kluczowymi instytucjami, włącza rodzinę w lokalne wydarzenia.
  4. Wyznaczony pracownik MOPR w porozumieniu z liderem obszaru pomoc społeczna ustala zasady współpracy i kontaktów między asystentem a rodziną cudzoziemską.

 

Procedura integracji w szkole

  1. Dyrektor przeprowadza wywiad z rodzicami dziecka na temat doświadczeń szkolnych: bada poziom kompetencji, zbiera informacje o dotychczasowych doświadczeniach i osiągnięciach dziecka oraz dokumenty poświadczające wcześniejszą edukację. Na tej podstawie podejmuje decyzję o przypisaniu dziecka do odpowiedniej klasy i o indywidualnym programie nauczania.
  2. Dyrektor, w porozumieniu z Wydziałem Edukacji, zapewnia dziecku naukę języka polskiego jako języka obcego, pomoc asystenta międzykulturowego w szkole oraz zajęcia wyrównawcze (w wymiarze, na jaki pozwala budżet urzędu oraz zasoby kadrowe).
  3. Dyrektor przeprowadza rozpoznanie nawyków żywieniowych związanych z religią i kulturą dziecka cudzoziemskiego oraz rozpatruje możliwość dostosowania posiłków podawanych w szkole/przedszkolu/żłobku do potrzeb ucznia.
  4. Pedagog szkolny przeprowadza wywiad diagnozujący sytuację dziecka i prowadzi jego monitoring.
  5. Pedagog szkolny organizuje mentoring rówieśniczy — przygotowuje osoby chętne do opieki i pomocy dzieciom cudzoziemcom oraz koordynuje te działania.
  6. Rada Rodziców podejmuje działania mające włączyć rodziców cudzoziemców w działania i środowisko szkoły.
  7. Dyrektor ustala zasady współpracy i kontaktów z rodzicami dziecka.