03. Niemcy

Podstawowe źródło opracowania: Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (Federalny Urząd do spraw Migracji i Uchodźców) — www.bamf.de

Procedura wnioskowania o objęcie ochroną międzynarodową

Etap 1. Złożenie wniosku o ochronę międzynarodową

Wniosek o objęcie ochroną międzynarodową składany jest na granicy Niemiec lub na terenie kraju, do władz kraju związkowego za pośrednictwem policji, straży granicznej lub Urzędu ds. Cudzoziemców

Po przekroczeniu granicy i złożeniu wniosku, osoba kierowana jest do ośrodka recepcyjnego, gdzie składa pełną aplikację o nadanie statusu uchodźcy do lokalnego oddziału BAMF. To, do którego ośrodka trafi, zależy od ustalonych odgórnie podziałów przyjmowania cudzoziemców przez każdy z 16 krajów związkowych (landów, niem. Länder). Podział związany jest między innymi z wielkością populacji i wysokością budżetu w danym landzie.

W każdym landzie funkcjonuje regionalne biuro BAMF — Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (Federal Office for Migration and Refugees — Federalny Urząd do spraw Migracji i Uchodźców).

Etap 2. Rejestracja

Procedura identyfikacyjna

Zakwaterowanie w najbliższym ośrodku recepcyjnym oraz otrzymanie certyfikatu rejestracji („Bescheinigung über die Meldung als Asylsuchende“) obejmuje następujące procedury:

  • fotografowanie;
  • pobieranie odcisków palców;
  • badania lekarskie i zabiegi sanitarne.

Po zakończeniu procesu rejestracji cudzoziemcy oczekują na skierowanie do ośrodka pobytowego w jednym z landów.

Etap 3. Wstępna weryfikacja wniosku o ochronę międzynarodową

Przyznanie tzw. statusu „rokującego”

Każdego roku w Niemczech przygotowywana jest lista krajów pochodzenia osób starających się o ochronę międzynarodową, z których ponad 50% przybyłych otrzymała ostatecznie status uchodźcy w poprzednim roku. Osoby z tych krajów w roku kolejnym, wnioskując o nadanie ochrony, otrzymują przy wjeździe do Niemiec status „rokujący” na pozostanie w kraju. Nadanie takiego statusu zmienia ścieżkę integracyjną osoby, wprowadzając wiele udogodnień jeszcze przed otrzymaniem ostatecznej decyzji, co pozwala na szybsze włączenie do społeczeństwa niemieckiego niż w przypadku innych osób wnioskujących. W 2015 roku krajami wpisanymi na taką listę były Erytrea, Irak, Iran, Syria.

Etap 4. Rozpoczęcie programu preintegracyjnego

Zakwaterowanie w docelowym ośrodku recepcyjnym w jednym z 16 landów

Osoby mieszkające w ośrodku, przez pierwsze 3 miesiące pobytu nie mogą podjąć pracy zarobkowej, przystępują jednak do kursów i działań preintegracyjnych. Po 3 miesiącach mogą podjąć pracę po spełnieniu pewnych warunków. Po znalezieniu zakwaterowania i rejestracji w mieszkaniu prywatnym, cudzoziemcy mogą rozpocząć pracę zarobkową, bez konieczności spełniania dodatkowych kryteriów.

Etap 5. Weryfikacja formalna wniosku o objęcie ochroną międzynarodową

Sprawdzenie zasadności złożonego wniosku

Obejmuje czynności:

  • sprawdzenie kompletności danych zawartych we wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;
  • sprawdzenie czy Niemcy są państwem odpowiedzialnym za rozpatrzenie wniosku. Odpowiedzialność państwa jest ustalana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 604/2013 (tzw. rozporządzenie Dublin III). Jeżeli na kraju odpowiedzialność taka nie ciąży, wydaje się decyzję o przekazaniu osoby do państwa odpowiedzialnego za rozpatrzenie jej wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Etap 6. Weryfikacja merytoryczna wniosku o objęcie ochroną

Procedura rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony

Regionalne biuro BAMF, w którym cudzoziemiec składa wniosek o objęcie ochroną, przeprowadza wywiad statusowy służący weryfikacji złożonego wniosku, zdobyciu dodatkowych informacji na temat powodów wyjazdu z kraju pochodzenia oraz analizie dostarczonych dowodów. Wywiad przeprowadzany jest w języku ojczystym cudzoziemca i odbywa się zazwyczaj kilka tygodni po złożeniu wniosku i czas ten zależy od liczby osób czekających na rozmowę. Biuro zajmuje się rozpatrywaniem złożonych wniosków i podejmuje decyzje o udzieleniu ochrony bądź odmowie.

Dodatkowo osoba starająca się o status uchodźcy musi dostarczyć do urzędu zaświadczenie/diagnozę na temat stanu swojego zdrowia. W przypadku zagrożenia zdrowia Biuro Federalne zobligowane jest do dodatkowego zbadania osoby, do czego może zaangażować psychologa i lekarza specjalistę.

Średni czas oczekiwania na decyzję o nadaniu bądź odrzuceniu ochrony międzynarodowej trwa 12 miesięcy.

Etap 7. Wydanie decyzji

Przyznanie jednej z form ochrony na terenie Niemiec

  • Otrzymanie pozwolenia na pobyt — decyzja wydawana przez lokalne biuro BAMF;
  • Możliwość podjęcia zatrudnienia na takich samych zasadach jak obywatele Niemiec;
  • Wsparcie finansowe w wysokości do 400 € miesięcznie na osobę.
  • Odmowa przyznania ochrony — od decyzji BAMF można odwołać się do Sądu Apelacyjnego.

 

Formy ochrony

  1. Azyl polityczny — przyznawany jest osobom doświadczającym prześladowań politycznych, czyli takich, które naruszają prawa jednostki, związanych z jej z politycznymi przekonaniami, wyznawaną religią lub innymi elementami przynależności czy tożsamości osoby, które czynią ją inną od większości społeczeństwa. Jeśli prześladowania nie pozwalają osobie w pełni uczestniczyć w życiu społecznym, osoba może starać się o azyl, którego celem jest chronić godność ludzką.
  2. Status uchodźcy na podstawie Konwencji Genewskiej — przyznawany osobom, które żywią uzasadnioną obawę przed prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne lub przynależność do określonej grupy społecznej, znajdują się poza swoim krajem i nie mogą korzystać z ochrony tego państwa. Źródłem tych prześladowań jest państwo, partie lub organizacje kontrolujące państwo.
  3. Ochrona uzupełniająca (subsidiary protection) — zgodna z regulacjami UE — przyznawana w sytuacji, kiedy nie ma wystarczających przesłanek do udzielenia osobie azylu politycznego bądź statusu uchodźcy, jednak osoba przedstawi wystarczające dowody na to, że narażona jest na poważne szkody w swoim kraju pochodzenia. Poważna szkoda rozumiana jest w tym wypadku jako:
    1. nałożenie na osobę kary śmierci;
    2. tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie lub kara;
    3. poważne ryzyko zdrowia lub życia wynikające z toczącego się międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego.
  4. Zakaz deportacji, który może zostać przyznany osobom, które nie otrzymały statusu uchodźcy ani ochrony uzupełniającej, ale ich deportacja wiązałaby się z naruszeniem Konwencji o Prawach Człowieka. Oznacza to, że zakaz deportacji dotyczy osób, które w kraju pochodzenia narażone mogą być na utratę życia lub zdrowia — np. wyjazd może wiązać się z pogorszeniem zdrowia osoby z powodu braku dostępu do odpowiedniego leczenia w kraju pochodzenia.

 

Oficer łącznikowy. W Biurze Federalnym BAMF istnieje funkcja Oficera łącznikowego („liaison person”), której celem jest analizowanie sytuacji w krajach, z których pochodzą cudzoziemcy w procedurze azylowej. Funkcja taka ma wspierać proces podejmowania decyzji o nadaniu statusu, dostosowywać dane Biura Federalnego do aktualnych kontekstów (dokonują np. analizy pod kątem terroryzmu). Nacisk na dany temat zależny jest od aktualnego kontekstu). Dane te dzielone są z innymi krajami UE.

EASO — European Asylum Support Office — inicjatywa współpracy Niemiec, Austrii i Szwajcarii na temat wspólnego zbieraniainformacji o krajach pochodzenia uchodźców.

 

Rodzaje pozwoleń na pobyt

  1. Pozwolenie na pobyt (ang. Resident permit, niem. Aufenthaltserlaubnis) — dokument przyznawany w przypadku otrzymania przez osobę jednej z czterech form ochrony międzynarodowej (azyl, status uchodźcy, ochrona uzupełniająca oraz zakaz deportacji). W zależności od formy ochrony, przyznawany na okres od 1 roku do 3 lat, z możliwością przedłużenia lub zmiany na zezwolenie na stały pobyt. Posiadanie pozwolenia na pobyt oznacza również dostęp do rynku pracy bez żadnych restrykcji i bez konieczności wnioskowania o dodatkowe pozwolenia. Oznacza również możliwość samozatrudnienia.
  2. Pozwolenie na rezydowanie (ang. Permission to reside, niem. Aufenthaltsgestattung) — dokument wydawany osobom oczekującym na decyzję w sprawie ochrony międzynarodowej. Dokument zaświadcza o legalności pobytu takiej osoby. Jest on ważny do momentu otrzymania decyzji w sprawie statusu. Osoba oczekująca na decyzję może pracować, jednak pod pewnymi warunkami.
  3. Tymczasowe zawieszenie deportacji (niem. Duldung) — certyfikat wydawany osobom, które nie są już w procedurze starania się o status, ale z różnych względów nie mogą być deportowane. Osoby z tym statusem mogą pracować, jednak pod pewnymi warunkami.

 

Warunki, które muszą być spełnione przez osoby z pozwoleniem na rezydowanie i tymczasowym zawieszeniem deportacji aby mogły podjąć pracę w Niemczech:

  • otrzymanie od lokalnego biura imigracyjnego pozwolenia na pracę;
  • lokalny urząd pracy uzyskał autoryzację od lokalnego biura imigracyjnego — nie dotyczy osób, które przebywają w Niemczech ponad 4 lata;
  • prawa do pracy nie mają osoby mieszkające w ośrodkach recepcyjnych przez pierwsze 3 miesiące swojego pobytu (zakwaterowanie w ośrodku recepcyjnym trwa od 6 tygodni do maksymalnie 6 miesięcy);
  • osoby z krajów bezpiecznych (pochodzące z krajów członkowskich UE, Albanii, Bośni i Hercegowiny, Ghany, Kosowa, Czarnogóry, Senegalu i Serbii), które złożyły aplikacje po 31.08.2015 są zobligowane do mieszkania w ośrodku przez cały czas trwania procedury azylowej, w związku z czym nie mają prawa do pracy;
  • prawa do pracy nie mają osoby, które posiadają certyfikat o zawieszeniu deportacji, a które wnioskowały o nadanie statusu uchodźcy i podczas procedury składały nieprawdziwe informacje, lub pochodzą z bezpiecznego kraju, a ich wniosek został złożony po 31.08.2015 i został odrzucony.

 

Elementy wsparcia programu preintegracyjnego i integracyjnego

Pierwszym etapem po przekroczeniu granicy jest skierowanie cudzoziemca do ośrodka recepcyjnego — kierowaniem zajmuje się straż graniczna, cudzoziemiec może też sam dostać się do takiego ośrodka. Tylko zgłoszenie się i rejestracja w ośrodku recepcyjnym daje osobie możliwość korzystania z jakiegokolwiek wsparcia preintegracyjnego i integracyjnego. Po weryfikacji danych, osoba otrzymuje specjalną kartę, dowodzącą legalność pobytu w Niemczech (proof of arrival). Karta ta uprawnia cudzoziemca do przebywania w ośrodku recepcyjnym oraz do starania się o wsparcie socjalne czy udział w kursach integracyjnych. Jeśli osoba w momencie złożenia wniosku otrzyma status rokujący, może od razu rozpocząć program integracyjny, starać się o pracę etc.

Podstawowe wsparcie dla cudzoziemców w procedurze o nadanie statusu uchodźcy i osób z jednym z trzech statusów składa się z poniższych elementów:

  • zapewnienie podstawowego wyżywienia, zakwaterowania, ogrzewania, odzieży, opieki zdrowotnej, środków higieny osobistej;
  • świadczenia finansowe na potrzeby osobiste (wysokość świadczeń może róznić się w zależności od rodzaju formy zamieszkania, poniższe zestawienie prezentuje maksymalne kwoty, jakie mogą być świadczone na rzecz cudzoziemców):
    • do 143 € miesięcznie dla samotnie mieszkającej dorosłej osoby;
    • do 129 € dla osoby dorosłej dzielącej mieszkanie z innymi dorosłymi, po 3 miesiącach od przyjazdu mogą wzrosnąć maksymalnie do 216 €;
    • od 85 do 92 € miesięcznie na dziecko zależnie od jego wieku;
    • po 15 miesiącach lub w momencie otrzymania statusu uchodźcy, wsparcie finansowe maksymalnie do 400 € na osobę, środki na pokrycie zakwaterowania i ogrzewania mieszkania;
  • wsparcie w sytuacji choroby, ciąży bądź narodzenia dziecka;
  • dodatkowe wsparcie w szczególnych okolicznościach, w zależności od indywidualnych przypadków.

 

Koordynacją tych działań zajmują się władze lokalne poszczególnych krajów związkowych (landów), które z kolei delegują zadania na ośrodki pomocy społecznej, urzędy pracy oraz lokalnie działające organizacje pozarządowe, inicjatywy nieformalne itp.

Dodatkowo osoby z przyznaną ochroną międzynarodową lub ze statusem „rokującym” mają prawo do udziału w kursie integracyjnym, mogą także podjąć pracę zarobkową.

 

Złożenie pełnego wniosku o ochronę międzynarodową — możliwe scenariusze

Po złożeniu wniosku na granicy i pierwszej weryfikacji w ośrodku recepcyjnym system udzielania ochrony międzynarodowej w Niemczech przyporządkowywuje osoby do jednej z 4 kategorii:

Status „rokujący”

  • Dla obywateli krajów z których w roku poprzednim ponad 50% wnioskujących otrzymało status uchodźcy;
  • Procedura ukończona w ciągu 24-48 godzin;
  • Aplikacje z reguły rozpatrywane pozytywnie;
  • Osoby podlegają od razu władzom lokalnym;
  • Osoby mogą od razu korzystać z kursów integracyjnych, mają prawo do podjęcia pracy.

 

Bezpieczny kraj pochodzenia

  • Dotyczy przede wszystkim obywateli z Półwyspu Bałkańskiego;
  • Procedura ukończona w ciągu 24–48 godzin;
  • Aplikacje z reguły rozpatrywane negatywnie;
  • Doradzany powrót do kraju pochodzenia przed rozpoczęciem rejestracji;
  • Osoby mieszkają w ośrodku do czasu opuszczenia Niemczech.

 

Sprawy niejednoznaczne (niemieszczące się w dwóch poprzednich kategoriach)

  • Wniosek przekazany do rozpatrzenia w lokalnym oddziale BAMF — osoba przebywa w trakcie procedury w ośrodku pobytowym;
  • Odrzucenie wniosku i zakończenie procedury.

 

Procedura Dublińska — osoba przekroczyła jako pierwszą bezpieczną granice innego państwa niż Niemcy

  • Przekazanie do kraju, w którym osoba przekroczyła pierwszą granicę ze swojego kraju pochodzenia.

 

Zakwaterowanie

Podczas oczekiwania na decyzję BAMF władze landu, do którego został skierowany cudzoziemiec, odpowiedzialne są za szukanie zakwaterowania — cudzoziemiec składając wniosek o status uchodźcy zostaje zarejestrowany w ośrodku recepcyjnym, a system EASY kieruje go do ośrodka w odpowiednim landzie — zgodnie z odgórnie ustalonymi kwotami przypadającymi na każdy region. Jeśli osoba posiada bliską rodzinę w innym landzie, urząd może zdecydować o skierowaniu cudzoziemca tego regionu.

 

Tabela 1. Przykładowy podział kwotowy osób wnioskujących o nadanie statusu uchodźcy na rok 2015 .

t1__

Źródło: www.bamf.de/EN/Migration/AsylFluechtlinge/Asylverfahren/Verteilung/verteilung-node.html

 

Cudzoziemcy, zgodnie z przepisami, mieszkają w takim ośrodku średnio 6 tygodni, ale nie dłużej niż 3 miesiące. Po tym czasie są zakwaterowani w innym miejscu, ale wciąż w tym samym landzie. Władze landu mogą zdecydować czy osoba będzie zakwaterowana w centrum dla cudzoziemców (collective accommodation) czy zostanie jej sfinansowane wynajęcie indywidualnego mieszkania. Prywatne mieszkania mogą być przyznane jedynie rodzinom, w których jednym z członków jest karmiąca matka, osoba chora lub z innych powodów wymagająca mieszkania oddzielnie.

Regionalne biuro BAMF przeprowadza spotkanie informacyjne, tak zwane legal briefing, z cudzoziemcami będącymi w procedurze starania się o status uchodźcy, podczas którego przekazywana jest wiedza na temat praw i obowiązków osób będących w procedurze azylowej. Osoby otrzymują też broszury informacyjne na ten temat pisane w języku niemieckim i w języku ojczystym.

EASY — ogólnokrajowy system lokacji cudzoziemców starających się o ochronę międzynarodową w Niemczech. Cudzoziemiec po przyjeździe do Niemiec jest kierowany do ośrodka recepcyjnego i ten ośrodek jest odpowiedzialny za rejestrację i zakwaterowanie. Dodatkowo, w przypadku jeśli dany land zajmuje się cudzoziemcami z kraju, z którego akurat pochodzi osoba wnioskująca, dany ośrodek i tym samym land będzie odtąd odpowiedzialny za prowadzenie sprawy tej osoby. Jeśli powyższe kryteria nie są spełnione, system dystrybucji EASY deleguje cudzoziemca do odpowiedniego landu.

 

Kursy integracyjne dla osób ze statusem uchodźcy i dla cudzoziemców w procedurze

Wszyscy cudzoziemcy, bez względu na posiadany status pobytu i dokument mogą uczestniczyć w kursie integracyjnym. Kurs jest darmowy dla osób ze statusem uchodźcy oraz dla osób starających się o status, posiadających pozwolenie na rezydencję i z perspektywą na otrzymanie statusu ochronnego (status „rokujący”). Aby móc zapisać się na kurs integracyjny i korzystać z niego za darmo osoba musi wypełnić specjalną aplikację do BAMF, która potwierdzi status cudzoziemca.

Po otrzymaniu oficjalnego potwierdzenia z BAMF osoba może zgłosić się do lokalnego biura informacyjnego (immigration authority albo immigration advisory service), aby wybrać firmę lub organizację (provider) w regionie, która takie kursy oferuje. Można też poszukać takiej firmy poprzez stronę BAMF — WebGIS, która zawiera informacje o wszystkich tego rodzaju usługach z podziałem na regiony Niemiec. Po wyborze firmy lub organizacji, osoba zgłasza się do niej ze swoim certyfikatem z BAMF i wybiera odpowiednie zajęcia — ma na to 3 miesiące.

Jeśli osoba w trakcie kursu integracyjnego otrzyma status uchodźcy, kontynuuje dalej kurs bez konieczności wnioskowania o dodatkowe dokumenty i pozwolenia.

Kurs integracyjny trwa łącznie 660 lekcji, może być jednak przedłużony do 960 lekcji. Przed rozpoczęciem kursu organizacja przeprowadza z cudzoziemcem test sprawdzający wiedzę, co pomaga w dopasowaniu poszczególnych modułów. Dodatkowo cudzoziemcy mogą wziąć udział w innych kursach integracyjnych np. dla rodziców, kobiet, młodzieży etc.

Kurs składa się z dwóch części — językowej i dotyczącej kwestii społecznych i prawnych:

  • Kurs językowy obejmuje od 600 do 900 lekcji. W jego trakcie uczestnicy poza nauką języka uczą się także jak pisać listy i e-maile po niemiecku, wypełniać formularze, odbywania rozmów telefonicznych, aplikowania o pracę. Każdy kurs jest dostosowany do indywidualnych potrzeb osoby, np. jeśli jest to młodzież, kurs zawierać będzie informacje jak starać się o praktykę bądź staż. Podczas trwania kursu odbywają się regularne egzaminy, a na koniec odbywa się finalny egzamin sprawdzający wiedzę. Wynik egzaminu jest potem brany pod uwagę w procedurze starania się o obywatelstwo Niemiec.
  • Kurs „orientacyjny” (orientation course) stanowi drugą część kursu integracyjnego. Trwa 60 lekcji i odbywa się po kursie językowym. Na kursie porusza się zagadnienia dotyczące systemu prawnego w Niemczech, historii, kultury, praw i obowiązków w Niemczech, koegzystencji w niemieckim społeczeństwie, wartości ważnych dla niemieckiego społeczeństwa (np. wolność wyznania, tolerancja, równe prawa). Na końcu również odbywa się egzamin.

 

Wstępny kurs językowy i orientacyjny dla osób oczekujących na status uchodźcy (Initial orientation and learning German for asylum seekers)

W ramach pilotażu BAMF oraz Stanowe Ministerstwo Pracy, Spraw Społecznych, Rodziny i Integracji Bawarii przygotowało program edukacyjny dla cudzoziemców, którzy starają się o status uchodźcy i którzy chcą jak najwcześniej uczyć się języka i kultury Niemiec. W kursie mogą uczestniczyć wszyscy, nawet osoby, które nie mają szans na otrzymanie pozytywnej decyzji urzędu (np. pochodzą z kraju bezpiecznego).

Kurs zawiera 10 modułów tematycznych: życie codzienne w Niemczech, praca, zakupy, zdrowie i opieka zdrowotna, przedszkole/szkoła, media w Niemczech, transport/przemieszczanie się, zwyczaje i zachowanie się w Niemczech, mówienie o sobie i innych, zamieszkanie (housing).

Dodatkowym elementem wspierającym cudzoziemców w nowym środowisku jest system tak zwanych lokalnych przewodników (local guides) — są to osoby pomagające cudzoziemcom w poznaniu miasta (np. odwiedzają z cudzoziemcem lokalne urzędy, szkołę, szpital). Osoby te należą do lokalnych organizacji pozarządowych, klubów, stowarzyszeń czy grup nieformalnych i zarządzane są przez samorządy w każdym z krajów członkowskich.

 

Dostęp do rynku pracy

Dostęp do rynku pracy dla osób starających się o nadanie ochrony międzynarodowej

  • Osoby, które złożyły wniosek o ochronę międzynarodową nie mają prawa podjąć pracy w pierwszych 3 miesiącach od dnia złożenia wniosku.
  • Po upływie 3 miesięcy mogą uzyskać zgodę biura BAMF i zarejestrować się w Urzędzie Pracy. Osoby takie mogą jednak podjąć pracę na stanowisku tylko wtedy, jeśli nie stara się o nie, lub nie kwalifikuje się do niego osoba z niemieckim obywatelstwem lub cudzoziemiec z prawem pobytu w Niemczech. Ta zasada „kontroli pierwszeństwa” trwa przez 15 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ochronę międzynarodową.
  • Po 15 miesiącach osoba może rozpocząć pracę, po wcześniejszym uzyskaniu zgody od BAMF i spotkaniu w Urzędzie Pracy, podczas którego sprawdzane są kwalifikacje i doświadczenie cudzoziemca.
  • Po 48 miesiącach cudzoziemiec nadal musi uzyskać zgodę od BAMF na podjęcie pracy.

 

Dostęp do rynku pracy osób z przyznaną ochroną międzynarodową

  • Osoby, które otrzymały pozytywną decyzję w sprawie ochrony międzynarodowej mają prawo do podjęcia pracy oraz do samozatrudnienia.
  • Jednym z elementów procesu wspierania cudzoziemców na rynku pracy jest działalność lokalnych centrów zatrudnienia (job centers), których zadaniem jest przeprowadzenie wywiadu z cudzoziemcem i pomoc w znalezieniu odpowiedniego zatrudnienia czy kursu zawodowego. Podczas takiego wywiadu osoba musi przedstawić wszystkie swoje dokumentu poświadczające zdobyte wykształcenie i posiadane doświadczenie zawodowe. Wsparcie takie przeznaczone jest dla osób z przyznaną ochroną międzynarodową lub ze statusem „rokującym”.

 

Źródła
  • Strona BAMF — Bundesamt für Migration und Flüchtlinge: http://www.bamf.de.
  • Important information for applying for asylum in Germany: http://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Publikationen/Flyer/flyer-erstorientierung-asylsuchende.pdf;jsessionid=1F2F170B03E21CB56461677E5928629F.1_cid294?__blob=publicationFile.
  • Germany’s Asylum Procedure — in Detail. Responsibilities, Procedures, Statistics, Legal Consequences: http://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Publikationen/Broschueren/das-deutsche-asylverfahren.pdf?__blob=publicationFile.
  • Świadczenia socjalne dla cudzoziemców aplikujących o ochronę międzynarodową w Europie: http://www.euronews.com/2015/09/
    16/which-european-countries-offer-the-most-social-benefits-to-migrants/.
  • Świadczenia socjalne w Niemczech: https://global.handelsblatt.com/edition/341/ressort/politics/article/germany-considers-refugee-benefit-cuts.
  • Filmy instruktażowe na temat procedury: http://www.bamf.de/SharedDocs/Videos/EN/BAMF/integriertes-fluechtlingsmanagement.html?nn=6166724.